In het kader van zijn enige industriële werk, Weverij De Ploeg (1958), bouwde Rietveld in de bossen van het Brabantse Bergeijk ook twee bungalow voor respectievelijk ontwerper Martin Visser (1956) en Ploegdirecteur Roelof Van Daalen (1958). Bij de laatste zijn we op bezoek, waar we worden ontvangen door zoon Diederik, dochter Rineke en kleindochter Jantien.
Na een lange rit vanuit huis Smedes in Huis ter Heide denken we dat onze route-begeleidster het mis heeft als ze aan het begin van Bergeijk zegt dat we linksaf moeten slaan naar de Fazantlaan, maar na een rondje door het dorpscentrum blijkt ze het toch bij het rechte eind te hebben en arriveren mijn echtgenoot Loek en ik (Joke) aan het eind van een bosweggetje bij huis Van Daalen. Daar worden we naar goed Brabants gebruik in de keuken ontvangen met koffie en vlaai en worstenbroodjes. Er wordt een plekje voor ons vrijgemaakt op de metalen bankjes (van Martin Visser) aan een witte Rietveldkeukentafel met zwart uitschuifblad door de andere vijf bezoekers: Adrien en Heleen (huis Smedes, Bennekom), Ans en Arie (huis Smit, Kinderdijk) en Martine (kleindochter Rietveld). Zo ervaren we meteen hoe het voelde voor het gezin Van Daalen toen zij er in de late jaren vijftig en in de jaren zestig hun keukentafelgesprekken voerden.
We begrijpen meteen waarom opdrachtgever Roelof van Daalen – na raadpleging van Rietveld – geluidsisolerende plafondtegels in de keuken en op andere plekken in het huis aan heeft laten brengen. Jantien verzucht dat die in de loop der jaren erg bruin geworden waren, maar nu gelukkig weer wit geschilderd zijn. De energierekening is natuurlijk een van de eerste onderwerpen die ter tafel komen. Volgens Diederik valt het nog wel mee. De familie heeft eerder overal dubbele beglazing aangebracht en het dak geïsoleerd. En de zonnepalen zijn geïnstalleerd op het dak van een naburige sporthal, waar zij via een buurtcollectief bij aangesloten zijn.
Toen Diederik op negenjarige leeftijd in 1958 naar de Fazantlaan verhuisde, kon hij net niet bij de kraan. Hij herinnert zich nog goed dat Rietveld in hun vorige huis (ook in Bergeijk) kwam logeren en de volgende ochtend aan de keukentafel al met een schets voor het nieuwe huis kwam. En bij het volgende bezoek had hij een maquette paraat.
Na de ontvangst in de krap bemeten keuken (normaal voor een Rietveldhuis), valt bij de aansluitende rondleiding extra op hoe ruim opgezet de rest van de bungalow is. Fraai is ook het uitzicht op de door Mien Ruys ontworpen bloemperken.
De grote raampartij in de woon/eetkamer met open haard, doorgeefkast naar de keuken en meubels van Martin Visser legt een directe verbinding van binnen met buiten.
We lopen door naar de studeerkamer en de logeerkamer en komen dan uit in de ruime hal.
Daar wijst Diederik ons op de bijzondere oplossing van zijn vader voor de vochtproblemen met het platte dak (een bekend Rietveldmankement): een open lattenconstructie als onderkant van het overstek.
Via een trapje belanden we vervolgens in de kinderspeelkamer en in de slaapvleugel met vier kinderslaapkamers en een ouderslaapkamer. Ook daar weet Diederik iets bijzonders over te vertellen. Van de drie bungalows met slaapvleugel, die Rietveld gebouwd heeft (Bláha, Visser en Van Daalen), waren zij de enige opdrachtgevers die er bij Rietveld door kregen dat in de lange gang langs de slaapkamers een glaswand met balustrade mocht komen in plaats van een volledige glaswand.
De slaapkamers beschikken niet alleen over een deur naar de gang, maar ook allemaal over een eigen buitendeur. Rineke meldt daar wel gebruik van gemaakt te hebben om ‘s avonds stiekem kersen te gaan plukken met vriendinnen.
We besluiten ons bezoek met een rondje om het huis – helaas in de regen. Van de door Mien Ruys ontworpen tuin en park zijn alleen enkele bloemperken in de oorspronkelijke staat behouden gebleven. De rest is grotendeels dichtgegroeid met bos. In het veld voor het huis is het oorspronkelijke bosgras (officieel Bochtige Smele) bijna helemaal overwoekerd geraakt door andere, blijkbaar robuustere, grassoorten. Diederik is nu aan het experimenteren met de aanplant van nieuwe perkjes om het oude bosgras terug te krijgen.
Vanaf 1993 gebruiken de Van Daalens de bungalow als familiehuis voor weekenden en vakanties. Inmiddels niet alleen meer voor de broer en drie zussen Van Daalen, maar ook voor hun zes kinderen en vier achterkleinkinderen. Alleen Jantien verblijft er vast als huisbewaarder. Als familiehuis is aan het oorspronkelijke interieur weinig gewijzigd. Daarmee ervaar je het huis als een museumwoning in de beste zin van het woord. Je ziet en voelt overal de zorg en liefde van de familie Van Daalen voor het 300 m2 grote huis op een terrein van 1.5 hectare.
Huis Van Daalen is een gemeentelijk monument. De gemeente Bergeijk subsidieert royaal 50%, zowel van groot onderhoud als van speciale dingen, bijvoorbeeld de restauratie van de oorspronkelijke kleuren. Binnen de gemeente Bergeijk wordt veel waarde gehecht aan het Rietveld-erfgoed. Vooral de Stichting Rietveld & Ruys, in 2021 gefuseerd met het Cultuurhuis Bergeijk, zet zich daar sinds 2007 voor in.
Gevraagd naar de toekomst antwoordt Diederik: “We hebben het er wel eens over, maar hopelijk laat de overdracht aan de volgende generatie nog lang op zich wachten. Tot die tijd maken we ons in ieder geval geen zorgen over hoe we het geheel in de lucht houden.” Wij en de andere bezoekers hebben veel waardering voor de wijze waarop de Van Daalens Rietvelds erfgoed behouden.