Huis Smit behoort tot de weinige Rietveldhuizen die nog in vrijwel originele staat verkeren. Niet omdat Arie en Ans Koedood van meet af aan van plan waren het zo te houden, maar om de simpele reden dat het geld op was toen ze het huis in 1990 van de tweede mevrouw Smit kochten.

Huis Smit is gelegen op het uiterste puntje van de Puntweg in Kinderdijk met uitzicht op het punt waar de Lek, de Nieuwe Maas en de Noord in elkaar overvloeien. In  de directe omgeving zijn nog de overblijfselen aanwezig van de industriële bedrijvigheid die zo kenmerkend is voor belangrijke vaarroutes, even verder richting de Nieuwe Maas ziet men de eerste woontorens van Rotterdam verrijzen. Als jongetje voer Arie Koedood al op de boot van zijn grootvader langs dit punt, waar toen een groot huis stond met een klein wit huisje ernaast. In 1990 stond er een kleine advertentie in de krant. Arie had ooit wat over Rietveld gelezen in het blad Eigen Huis, maar veel zei de naam hem niet. Ook de makelaar was niet echt op de hoogte: ‘Het is van een of andere architect, ene Rietveld. Heb je daar wel eens van gehoord?’ Maar hun enthousiasme was er niet minder om. Na enige strubbelingen werd het huis aan hen verkocht.

Ans en Arie ontvangen ons niet in het huis, daar zou te weinig ruimte zijn zelfs nadat de belangstellenden in twee shifts waren verdeeld, maar in het ‘tuinhuis’ dat zeven jaar geleden aan het begin van het perceel is neergezet. Met twee ruime garages aan weerszijden en een middenstuk met keukenblok, zitgedeelte en een royaal terras over de hele lengte is het een ideale plek om gasten te ontvangen en het verhaal te vertellen over hun ervaringen met het huis en de eerste bewoners en opdrachtgevers Leo Smit en zijn eerste vrouw Jo. Smit, scheepsbouwer van beroep, heeft eind 1945 contact gezocht met Rietveld. Hij wilde op het terrein van zijn scheepswerf een kleiner, modern huis laten bouwen. Smit bemoeide zich intensief met het ontwerp, niet alleen met de locatie, maar vooral met de technische kanten, hij was tenslotte scheepsbouwer. Het eerste ontwerp werd afgekeurd door de schoonheidscommissie, daarvoor in de plaats kwam een veel kleiner huis: een bungalow, met een plattegrond van twee in elkaar geschoven haaks op elkaar staande rechthoeken. Kort na de Tweede Wereldoorlog was er een groot gebrek aan bouwmaterialen en golden daarom beperkingen voor het toegestane bouwvolume. Dit werd gecompenseerd door onder het huis een grote kelder aan te brengen die tevens de oplossing was voor het bouwen in de ter plekke zeer drassige grond. Smit schreef aan Rietveld: ‘Wij zouden als scheepsbouwers kunnen zeggen, dat wij het huis laten drijven op zijn kelders.’

Een halve eeuw na dato blijkt deze kelder cruciaal voor het behouden van het oorspronkelijke  interieur en tegelijkertijd naar de huidige maatstaven zeer comfortabel te kunnen wonen. Arie en Ans hebben er een wellnessruimte met alle gemakken van televisie, sauna, ligbanken etc. laten bouwen, en er is  nog ruimte voor meer aanpassingen of toevoegingen. Daardoor konden boven de originele keuken en badkamer gehandhaafd blijven. Ook allerlei details door Rietveld of Leo Smit bedacht konden we met eigen ogen bewonderen: het doorgeefluik van de keuken naar de eetkamer is een typisch Rietveld trekje, de twee ronde ramen naast de voordeur die eruitzien als twee patrijspoorten heeft hij ook bedacht, de smalle gang met ronde hoeken heeft iets van het interieur van een schip en is misschien voortgesproten uit de wens van Leo Smit. Zo zijn er allerlei verrassingen waar wij tijdens de rondleiding niet op uit gekeken raakten.

Toch moesten we plaats maken voor de volgende groep. Op zich geen echte straf want op het terras van het tuinhuis konden we uitgebreid napraten voorzien van heerlijke drankjes en hapjes. Ik heb gehoord dat het nadat ook de tweede groep het huis bekeken had nog heel gezellig is geworden op deze warme en zonnige julidag, maar moest zelf jammer genoeg rond een uur of drie weer naar huis. Veel dank aan de gastheer en gastvrouw Arie en Ans Koedood voor deze geweldige ontvangst. Wie niet aanwezig kon zijn, kan zich troosten met dit verslag, inclusief de mooie foto’s van Erik Hesmerg of de uitgebreide tekst over huis Smit met bijbehorende foto’s in het boek van Arjan Bronkhorst, Weelde van de Eenvoud, Amsterdam 2018.